Το τόξο του Τζίνμου

 

Σύμφωνα με τον ιδρυτικό μύθο των Ιαπώνων, ο Τζίνμου ή Τζίμμου ήταν ο πρώτος αυτοκράτορας της Ιαπωνίας, με την ενθρόνισή του να χρονολογείται περίπου στο 660 π.Χ. Η ιαπωνική μυθολογία τον θέλει απόγονο της θεάς του ήλιου Αματεράσου και του θεού της καταιγίδας Σουσάνου. Στη σύγχρονη Ιαπωνία, η ενθρόνισή του τιμάται ως Ημέρα Ίδρυσης του Έθνους στις 11 Φεβρουαρίου και είναι εθνική εορτή.

Παρά το γεγονός ότι ο πρώτος  - ιστορικά - αυτοκράτορας είναι ο Κινμέι ή Κιμμέι, ο Τζίνμου παραμένει στην συλλογική συνείδηση των Ιαπώνων ο πρώτος τους αυτοκράτορας και μάλιστα, στην προπολεμική Ιαπωνία, η δημόσια αμφισβήτηση της ιστορικότητάς του ή της αρχαιότητας του ιαπωνικού θρόνου θα μπορούσε να οδηγήσει κάποιον στη φυλακή ή ακόμη χειρότερα…

Η εικονογραφική αναπαράσταση που μοιράζομαι μαζί σας, φιλοτεχνήθηκε από τον γνωστό Ιάπωνα καλλιτέχνη του 19ου αιώνα Τσουκιόκα Γιοσιτόσι ο οποίος υπήρξε δεξιοτέχνης στη ζωγραφική και πιθανόν, ο τελευταίος μεγάλος της λεγόμενης ουκίγιο-ε ξυλογραφίας (της χαρακτηριστικής ιαπωνικής χαρακτικής δηλαδή που όλοι λίγο ή πολύ γνωρίζουμε). 

Ο γενειοφόρος αυτοκράτορας Τζίνμου απεικονίζεται να ατενίζει προς τα ανατολικά (σύμφωνα με τον μύθο) με το εμβληματικό μακρύ τόξο του, πάνω στο οποίο στέκεται ένα άγριο πτηνό και χωρικούς τριγύρω του να λούζονται στην λάμψη που εκπέμπει η μορφή του.

Παρενθετικά, ουκίγιο-ε σημαίνει «εικόνες του επιπλέοντος κόσμου» και προσομοιάζει ηχητικά με την έκφραση «θλιβερός κόσμος» αποδίδοντας έτσι δραματικά - μέσω της τέχνης, την προσωρινότητα και την ματαιότητα των πάντων καθώς, όλα αντιμετωπίζονται κι ερμηνεύονται μέσα από την εσχατολογική διάσταση της βουδιστικής θεολογίας που θέλει τον θάνατο και την ανάσταση (παράδοση Ζεν) να λυτρώνουν τον άνθρωπο. Τώρα, ίσως να καταλαβαίνετε γιατί η τελετουργική αυτοκτονία στην Ιαπωνία είχε τόση μεγάλη βαρύτητα και σημασία…

Ας σταθούμε για λίγο στο τόξο. Μία πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα σας βγάλει πλήθος αναλύσεων του συμβολισμού του. Για την οικονομία του κειμένου, ας μείνουμε στο εξής: Με την πάροδο του χρόνου, από το προϊστορικό και το ιστορικό παρελθόν ως τις μέρες μας, θα αποδοθούν σε αυτό σχεδόν θεϊκές ιδιότητες και θα καταστεί σύμβολο δύναμης, ανδρείας αλλά και μέσο εξωτερίκευσης ανθρώπινων συναισθημάτων.

Αν και δεν είναι ευρέως γνωστό, ο ελληνικός και ο ιαπωνικός πολιτισμός έχουν πολλά κοινά γνωρίσματα και οι συμβολισμοί, αρκετά συχνά, ερμηνεύονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο καταλήγοντας έτσι σε διδάγματα και πεποιθήσεις που δεν απέχουν μεταξύ τους.

Στην ελληνική μυθολογία, ιστορία και παράδοση οι πιο γνωστοί σε όλους μας τοξότες είναι ο Οδυσσέας και ο Φιλοκτήτης. Για όσους ενδιαφέρονται γι’ αυτά τα ζητήματα, ίσως το τόξο του Τζίνμου να δώσει το ερέθισμα για μία εκ νέου ανάγνωση κι επαναξιολόγηση της ομηρικής μας παράδοσης.

Ο συμβολισμός της τίγρεως μέσα στην καθημερινότητα, τους μύθους και τον πολιτισμό της σύγχρονης Κίνας

 

Οι λαοί της Άπω Ανατολής υποδέχθηκαν πριν λίγες ημέρες το νέο σεληνιακό έτος, με βάση το αρχαίο κινέζικο ημερολογιακό σύστημα κι έτσι διανύουμε κι επίσημα την χρονιά του Τίγρη. Οι άνθρωποι που γεννιούνται στη χρονιά του Τίγρη πιστεύεται ότι είναι θαρραλέοι, ανταγωνιστικοί, μαχητικοί, απρόβλεπτοι, γεμάτοι αυτοπεποίθηση επειδή και οι τίγρεις, ως μοναχικά ζώα, διακρίνονται για την ανταγωνιστικότητά τους, την μαχητικότητά τους, το θάρρος τους και την υψηλή τους αυτοεκτίμηση ενώ την ίδια στιγμή, είναι απρόβλεπτες κι επικίνδυνες.

Στο φυσικό τους περιβάλλον συγκεντρώνονται μόνο σε μεταβατική βάση όταν ειδικές συνθήκες το επιτρέπουν όπως η αφθονία των τροφίμων. Ακόμη και τότε όμως, οι σχέσεις μεταξύ τους και η συμπεριφορά τους διακρίνονται από μία πολυπλοκότητα η οποία έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες όπως το ίδιο το περιβάλλον, το φύλο κ.λπ. Πάντοτε, οριοθετούν και διατηρούν αυστηρά τον ζωτικό τους χώρο. Οι ενήλικες και των δύο φύλων που κατοικούν μόνιμα σε μία συγκεκριμένη περιοχή τείνουν να περιορίζουν τις μετακινήσεις τους εντός των ορίων της όπου ικανοποιούν τις όποιες ανάγκες τους.

Η τίγρη είναι ένα από τα 12 ζώα του κινεζικού ζωδιακού κύκλου και στην τέχνη, πολλές φορές απεικονίζεται ως σύμβολο της γης και - ισάξιος - αντίπαλος του δράκου, αντιπροσωπεύοντας την ύλη και το πνεύμα αντίστοιχα.

Στους πρώιμους μύθους του Zhong Kui[1], δεν υπάρχει καμία αναφορά υποταγής της τίγρεως. Ωστόσο, μέσα από αυτόν τον πίνακα του Xia Jing Shan[2] παρεκκλίνουμε από τις παραδοσιακές φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις και γινόμαστε κοινωνοί της αντίληψης εκείνης που θέλει την υποταγή του κτήνους από τον άνθρωπο. Τον θρίαμβο δηλαδή του έλλογου επί του άλογου.

Αν προσέξουμε λίγο καλύτερα, θα διαπιστώσουμε ότι μέσα από τα χρώματα και τις καθαρές γραμμές καθώς και από την ηρεμία των μορφών, αποκλείεται η πιθανότητα δολοφονίας του κτήνους το οποίο, αναγκαστικά τώρα, προβάλλει ως φορέας συνύπαρξης ανθρώπων και ζώων μέσα στο περιβάλλον.

Ουσιαστικά, η φύση υποδεικνύει στο ασυνείδητο και το ενστικτώδες την ισορροπία και την τάξη κι αναδεικνύει την εννόηση του (όποιου) άλλου και την αποδοχή του ως τη μόνη ικανή συνθήκη αρμονικής συνύπαρξης και τελειοποίησης του κόσμου (εσωτερικού κι εξωτερικού) ως όλον.

Ενθυμούμενος κατ’ αντιστοιχία τον Σωκράτη και την κατηγορία εναντίον του, ο Xia Jing Shan μοιάζει να εισαγάγει καινά δαιμόνια δείχνοντας «ασέβεια» και βελτιώνοντας συγχρόνως την ερμηνεία συμβόλων και συμβολισμών που εξηγούν και νομιμοποιούν αντιλήψεις και συμπεριφορές που πλέον, στην εποχή μας, είναι μάλλον παρωχημένες.

---

[1] Ο Zhong Kui είναι μια θεότητα στην κινεζική μυθολογία, που συμβολίζει τον δαίμονα-θριαμβευτή επί των πνευμάτων και των φαντασμάτων. Σημειωτέον ότι ενώ κατά την ελληνική αντίληψη ο δαίμων ήταν απρόσωπη κι απροσδιόριστη δύναμη – εντός του ανθρώπου, στην αντίστοιχη κινεζική είναι ανθρωπόμορφη κι ως εκ τούτου, προσωποποιημένη με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Συνήθως, απεικονίζεται μεγαλόσωμος με μεγάλη πυκνή μαύρη γενειάδα, διογκωμένα μάτια και οργισμένη έκφραση. Η λατρεία και η εικονογραφία του Zhong Kui είναι ευρέως διαδεδομένη στις χώρες της Ανατολικής Ασίας και συναντάται στην μυθολογία και τη λαογραφία της Ιαπωνίας, της Κορέας και του Βιετνάμ.

[2] https://www.xjsacf.com/EN/Introduction/ugC_Introduction.asp

 

Περί τεκτονικών αναταράξεων...

Όσα συμβαίνουν το τελευταίο χρονικό διάστημα στους κόλπους του Δ.΄. Τ.΄. Τ.΄. “Δελφοί” δεν μπορούν να αφήνουν κανένα Τέκτονα ασυγκίνητο ή αμέτοχο, υπό όποια Τεκτονική Δύναμη κι αν εργάζεται! Γνώριζα πως ο Τεκτονισμός πάσχει πολύ πριν καν ονομαστώ Τέκτων. Όχι μόνον στην χώρα μας αλλά παντού. Αλλού πολύ, αλλού λίγο. Πάσχει όμως, και οι λόγοι σε κάθε περίπτωση είναι σχεδόν οι ίδιοι.

Ξεκινώντας από τα πιο “απλά” κι “ακίνδυνα”, αν κανείς ανατρέξει και μόνον στα γραφόμενα και τα κοινοποιηθέντα των διαφόρων σελίδων τεκτονικού ενδιαφέροντος και διαβάσει “διατάγματα”, αποφάσεις, ανακοινώσεις, σχόλια και διαλόγους, εύκολα θα αντιληφθεί όχι μόνον την χαμηλή ποιοτική στάθμη και την άγνοια αλλά και σκοπιμότητες… τις όποιες σκοπιμότητες που βρίσκονται πάντα εκεί. Μπροστά μας. (Με συγχωρείτε που γενικεύω. Δεν αφορά σε όλους όσους συμμετέχουν σε αυτούς τους διαλόγους ή εκφράζουν δημόσια την άποψή τους καθ' οιονδήποτε τρόπο. Περιγράφω την γενική εικόνα κι όπως θα διαπιστώσετε στην συνέχεια, το ζήτημα δεν είναι μόνον θέμα αισθητικής.)

Έχουμε στα χέρια μας ένα θαυμάσιο σύστημα κανόνων και αρχών που - θεωρητικά - μπορεί να κάνει την σχέση μεταξύ μας… την ζωή μας καλύτερη και έχει καταντήσει αχταρμάς. Μιλάμε με τόση έπαρση κι αλαζονεία περί παντός επιστητού... περί “ένδυσης και υπόδησης”, περί “αγώνων” και σπουδαίων “προγόνων” - αδιάφορο αν πολλοί από αυτούς αντιμετωπίστηκαν σαν σκουπίδια από τους σύγχρονους αδελφούς τους, μια και δεν μπορούσαν να τους φτάσουν έστω στο ελάχιστο· ούτε στο πνεύμα, ούτε στην ψυχή… Μιλάμε για ιερά και όσια, για παράδοση, για πρόοδο, για ωραίες ιδέες και αξίες, και την ίδια στιγμή δεν υπολογίζουμε τίποτε και κανέναν.

Ο Τεκτονισμός, αν πρέπει να ειπωθούν αλήθειες, είναι κάτι πολύ παραπάνω από μανικετόκουμπα, γραβάτες, συνδρομές, συνεστιάσεις, υποκριτικές ευγένειες, ιστορίες περί ένδοξου παρελθόντος, παρωχημένες τυπολατρίες και βαρετές τελετουργίες. Αυτή είναι μόνον η επιφάνεια, στην οποία κολυμπούν οι περισσότεροι από εμάς καθώς, έτσι νιώθουν ασφάλεια.

Για ό,τι με αφορά, αισθάνομαι πως κάπου έχουμε χάσει το νόημα. Οι ίδιες οι λέξεις έχουν χάσει και το νόημα και το περιεχόμενό τους. Και κάθε φορά που συμβαίνει κάτι, τα ερωτήματα επιστρέφουν επικαιροποιημένα: Ποιός είναι ο Τεκτονισμός στην Ελλάδα; Ποιά είναι τα επιτεύγματά μας, όταν εμείς θα έπρεπε να αποτελούμε το πρότυπο για την κοινωνία κι όχι το αντίστροφο; Ποιό το παράδειγμά μας;

Ok. Έχουμε να κάνουμε με έναν ανθρώπινο οργανισμό. Είναι λοιπόν στην φύση του, ως ανθρώπινο δημιούργημα, να φέρει το στίγμα της ατέλειας. Ωστόσο, κανένας Τέκτων και καμία Τεκτονίς δεν δικαιολογείται διότι όλοι μας γνωρίζουμε! Κι εφόσον γνωρίζουμε, φέρουμε και την ευθύνη της διασφάλισης της ιστορίας και της παράδοσης και της εξασφάλισης του παρόντος και του μέλλοντος. Όχι για εμάς. Ούτε για τους αδελφούς και τις αδελφές μας. Πρωτίστως για τους αμύητους! Διότι ο Τεκτονισμός στο σύνολό του απευθύνεται στην ανθρωπότητα - όχι σε κάποιους λίγους - και η αποστολή του ήταν, είναι και θα είναι πάντα πολύ συγκεκριμένη. Τουλάχιστον, για όσους εξ ημών προκρίνουν την κοινωνική και πολιτική του διάσταση.

Το πρόβλημα όμως παραμένει πρόβλημα. Σε όποια Τεκτονική Δύναμη συμβαίνει οτιδήποτε διαταράσσει την ομόνοια και την αρμονία μεταξύ των μελών της, μάς αφορά όλους και μάς επηρεάζει όλους. Όλοι μας υποφέρουμε όποιο κομμάτι μας κι αν νοσεί.

Και ποιά είναι η λύση; Δεν θα την ακούσετε από εμένα. Ούτε τώρα, ούτε ποτέ. Επίσης, η λύση δεν μπορεί να είναι “one man's job”. Ο καθένας μας ας αναλογιστεί τις δικές του ευθύνες για ό,τι είπε ή δεν είπε, για ό,τι έκανε ή δεν έκανε, για όσα προσπάθησε ή δεν προσπάθησε, για όσα επεδίωξε ή επιχείρησε να επιβάλλει απαξιώνοντας πλήρως την ελευθερία, την ισότητα και την αδελφοσύνη ανάμεσά μας ή διαψεύδοντας την αγάπη, την ελπίδα, την εμπιστοσύνη που όλοι μας θέλουμε να απολαμβάνουμε και να μοιραζόμαστε. Όλες αυτές οι έννοιες δεν μπορούν να τίθενται υπό διαπραγμάτευση επειδή κάποιοι το θέλουν.

Αν εμείς δεν είμαστε ειλικρινείς στον εαυτόν μας και αναμεταξύ μας, πώς περιμένουμε από τους αμύητους να είναι ειλικρινείς;

Αν εμείς δεν είμαστε συνεπείς σε όσα δήθεν πιστεύουμε, υποσχόμαστε και ορκιζόμαστε, με ποιό δικαίωμα απαιτούμε συνέπεια από τους αμύητους;

Αν εμείς είμαστε “καλύτεροι” τότε γιατί συμπεριφερόμαστε όπως συμπεριφερόμαστε;

Όμως, στ’ αλήθεια για ποιά ειλικρίνεια και ποιά συνέπεια μπορούμε να μιλήσουμε; Σάμπως εμείς δεν είμαστε εκείνοι που δεχθήκαμε με ανοιχτές αγκάλες (κατά περίπτωση) - δίχως κανέναν έλεγχο και κανέναν ενδοιασμό - εκκολαπτόμενους φασιστάκους, φαντασιόπληκτους εξουσιομανείς, “αυθεντίες”, αγύρτες, καιροσκόπους και πλιατσικολόγους; Ανθρώπους που τους είδαμε να δίνουν όρκους και υποσχέσεις σε ό,τι δεν πίστευαν; Ανθρώπους χωρίς καμία ηθική συστολή, έρμαια των παθών τους;

Πόσες φορές δεν κάναμε παραχωρήσεις και εκπτώσεις, έστω με καλή πίστη;

Εμείς, εκείνη τη ρημάδα την ανοχή και εκείνη την περιβόητη τη σιωπή δεν τις περνάμε χέρια δεκατρία;

Κι έχω κι άλλα πολλά να θυμηθώ. Εξυπνάδες, ειρωνείες, λυκοφιλίες, συκοφαντίες, προσβολές, απειλές για ψύλλου πήδημα ενώ ο κόσμος γύρω μας καίγεται.

Οι Στοές, από χώροι πνεύματος, παιδείας και πολιτισμού κατάντησαν μηχανές παραγωγής χρήματος, “εξουσίας” και συναλλαγής… Βρεθήκαν άνθρωποι ανάμεσά μας που εκμεταλλεύτηκαν την σιωπή μας και εργαλειοποίησαν την ανοχή μας προς ίδιον όφελος.

Είναι μήπως άτοπος ο ισχυρισμός ότι κάποιοι από εμάς θεωρούν εαυτόν "μεγαλοτσιφλικά", το Τάγμα τους "τσιφλίκι" και τον Τεκτονισμό "εμπόρευμα";

Όσοι έχουν τυφλωθεί από αξιώματα, τίτλους, μπρίκια και μεταξωτές κορδέλες, που να καταλάβουν ότι δεν πιάνουν μία; Πώς να κατανοήσουν άραγε τις αγωνίες εκείνων που τις βιώνουν; Δεν μπορούν. Ευτυχώς να λέμε που υπάρχουν οι τελευταίοι και σώζουν την τιμή και την αξιοπρέπειά μας!

Κάθε λίγο και λιγάκι τα βρίσκουμε όλα μπροστά μας… Όμως, σε όλα υπάρχει ένα όριο. Και τα λάθη και συγχωρούνται και διορθώνονται. Με θάρρος. Με εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, στους όρκους μας και στους αδελφούς μας. Και τούτο ισχύει για όλους μας. Πολύ περισσότερο για όσους από εμάς διακονούν από θέσεις ευθύνης. Για όσους από εμάς εκφράζουν ελεύθερα και αβίαστα την άποψή τους. Για όσους από εμάς πράττουν αντί να αδρανούν στον πόνο, την αδιαφορία και την αδικία.

Ο Τεκτονισμός στην Ελλάδα, σχεδόν σε όποιον τον δοκιμάζει, αφήνει πικρή γεύση στο στόμα. Κι εγώ ο ίδιος αναρωτιέμαι πολλές φορές αν είμαι Τέκτονας ή όχι και τι ακριβώς σημαίνει η θετική ή αρνητική απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Ακόμη κι έτσι όμως, διατηρώ την πίστη μου άσβεστη απέναντι στον άνθρωπο και την ατέλειά του διότι κι εγώ ο ίδιος είμαι ατελής. Κι εγώ ο ίδιος έχω κάνει και θα συνεχίσω να κάνω λάθη. Κι ο Τεκτονισμός, ως ανθρώπινο δημιούργημα - το επαναλαμβάνω, θα εξακολουθήσει να ελκύει στις τάξεις του ανθρώπους σαν κι εμένα, σαν κι εσάς, σαν όλους μας.

Κλείνοντας, μου έρχονται στο νου τα λόγια του Έριχ Φρομμ: “στην προσπάθειά του ο άνθρωπος να υπερβεί εαυτόν μία επιλογή έχει: να δημιουργήσει ή να καταστρέψει. Να αγαπήσει ή να μισήσει”. Ο καθένας ας κάνει την αξιολόγησή του και την επιλογή του. Αυτό είναι το μήνυμά μου κι ελπίζω να το λάβουν εκείνοι στους οποίους απευθύνεται.

Ηλιοστάσιο: τελετουργίες, φώτα και φωτισμοί στην Ζωροαστρική Παράδοση

 

Ο Ζωροαστρισμός είναι αρχαία θρησκεία με ιδρυτή τον Ζωροάστρη ή Ζαρατούστρα (άγνωστο αν ήταν υπαρκτό πρόσωπο) ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, μετά από ασκητισμό επτά ετών, επανήλθε στα εγκόσμια και διακήρυξε την επιστροφή του ως Προφήτη του Θεού με αποστολή να οδηγήσει τους ανθρώπους σε έργα ευποιίας. Από το 550 π.Χ εξαπλώθηκε στην Περσία της δυναστείας των Αχαιμενίδων και έγινε η κύρια θρησκεία της αυτοκρατορίας τους.

Σημείο αναφοράς της ζωροαστρικής θρησκείας, ο καθολικός και υπερβατικός Θεός (με την ονομασία Αχούρα Μάζντα).  Ο αδημιούργητος Δημιουργός των πάντων από τον οποίο προέρχεται καθετί καλό. Είναι Εκείνος που δημιούργησε το σύμπαν, που επιβλέπει τις ανθρώπινες ενέργειες και σε αντίθεση με την εβραϊκή / χριστιανική / μουσουλμανική παράδοση είναι εντελώς απαλλαγμένος κάθε ανθρώπινης ιδιότητας και εκδήλωσης – εννοείται και μορφής. Σύμβολά του, ο Ήλιος και το Πυρ.

Κυρίαρχο ρόλο στην θρησκευτική ζωή των πιστών έχει η λατρεία του Φωτός. Η λατρεία αυτή είναι μια από τις πιο χαρακτηριστικές και εντυπωσιακές πτυχές του Ζωροαστρισμού και ανάγεται στις αρχαιότερες περιόδους των λεγόμενων «ινδοευρωπαϊκών» πνευματικών πεποιθήσεων.

Οι βωμοί της φωτιάς και οι αιώνιες φλόγες αποτελούν την πιο αναγνωρίσιμη εικόνα του Ζωροαστρισμού. Η σχολαστική φροντίδα της φωτιάς και της (αιώνιας) φλόγας, ο τελετουργικός εξαγνισμός και οι ψαλμοί, που προηγούνται της αφής του φωτός, όχι μόνον βρίσκονται στον πυρήνα της λατρευτικής εμπειρίας αλλά και την νομιμοποιούν μέσα από τον μύθο που εξυφαίνεται στην θεολογική του διδασκαλία. Μια λατρευτική εμπειρία που εξακολουθεί μέσω της παράδοσης να επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας.

Ως αντικείμενο και ως πνευματικός συμβολισμός, ο λύχνος χρησιμοποιείται με απόλυτο σεβασμό. Όταν ανάβει κανείς ένα λυχνάρι, πρέπει να προσεύχεται και να κοιτάζει  συγχρόνως κάτι πράσινο, έναν καθρέφτη ή κάτι όμορφο. Οι λύχνοι ανάβουν πριν σβήσουν οι τελευταίες ακτίνες του ήλιου και καίνε αδιάκοπα μέχρι την επόμενη ανατολή.

Κατά τα συνήθη, πιστεύεται ότι δεν πρέπει να σβήνει κανείς το φως ενός λύχνου ή των κεριών φυσώντας την φλόγα τους καθώς, μια τέτοια πράξη συμβολίζει το βίαιο τέλος της ζωής κι ως εκ τούτου θεωρείται αμαρτία. Υπό αυτή την συνθήκη, συνιστά ιεροσυλία για τους Ζωροάστρες το σβήσιμο των κεριών στα γενέθλια.

Πεποιθήσεις σαν κι αυτή δεν ήταν και δεν είναι άγνωστες στην παράδοση του δυτικού εσωτερισμού. Στον Ριχάρδο Β' του Σαίξπηρ (Πράξη 1, σκηνή 3), ο John του Gaunt, Δούκας του Λάνκαστερ, ακούγεται να λέει: «Το λάδι που έχει στεγνώσει στον λύχνο μου και το χαμένο από τον χρόνο φως μου, θα εξαφανιστούν με τα αξημέρωτα βράδια και το γήρας».[1] 

Το φως και οι λύχνοι συνδέονται με όλα τα σημαντικά γεγονότα της ζωής του ανθρώπου, όπως η γέννηση, ο γάμος, η εργασία και ο θάνατος. Ένα κερί θα παραμένει αναμμένο για τουλάχιστον τρεις νύχτες και ημέρες (9 νύχτες είναι πιο συνηθισμένες) στο δωμάτιο που κοιμούνται μια γυναίκα με το νεογέννητο μωρό της.

Ένα αναμμένο κερί πρέπει να καίει συνεχώς μέχρι την τρίτη αυγή μετά το θάνατο ενός ατόμου. Η τρίτη αυγή σηματοδοτεί την ώρα που η ψυχή στέκεται στη γέφυρα του ουράνιου τόξου και είναι έτοιμη για το πέρασμά της από την φωτεινή πύλη που θα την οδηγήσει σε άλλες διαστάσεις…

Οι λύχνοι έχουν σημαντικό ρόλο και στις γαμήλιες τελετές λόγω της συσχέτισης του φωτός με τις θεϊκές ευλογίες, την ευημερία και την ευτυχία. Οι δε νιόπαντρες γυναίκες πρέπει να φροντίζουν ώστε οι λάμπες στους θαλάμους του οίκου τους να καίνε συνεχώς για τρεις νύχτες και μέρες.

Οι ζωροαστρικές τελετουργίες που σχετίζονται με τα ηλιοστάσια και τις ισημερίες περιλαμβάνουν πυρκαγιές και πυρσούς. Στις γραπτές μαρτυρίες (Varšt.mánsar / Yasna 33) διαβάζουμε για το παρθένο φως των «δύο δέντρων» στο βασίλειο του καθαρού νου/πνεύματος. Τα δύο αυτά δένδρα ταυτίζονται με τις μηλιές ή συνηθέστερα με τις ροδιές[2]. Η φωτιά των δύο δέντρων είναι «άγαμη» και δεν μπορεί να φωτίσει τα εγκόσμια. Ωστόσο, κάθε φορά που ανάβουν ιερές φλόγες, φώτα και λύχνοι στον δικό μας κόσμο, μάς μεταφέρεται ιδεατά μέρος του αδάμαστου πνεύματος και των μαγικών δυνάμεων αυτής της φωτεινής πνευματικής ένωσης (φωτιάς).

Ευχάριστοι, ωφέλιμοι και διδακτικοί οι μύθοι το δίχως άλλο. Πόσοι όμως από εμάς αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως το συμβολικό και το πραγματικό πεδίο μέσα στο οποίο λαμβάνουν χώρα και αναγνωρίζονται οι τροπές της φύσης;

Εβρισκόμενοι διαρκώς μεταξύ φωτός και σκότους, κτιστοί – εμφορούμενοι όμως του άκτιστου – διαθέτουμε ενσυναίσθηση και συνείδηση. Εμείς είμαστε η ιερή φλόγα των λύχνων και των κεριών! Εμείς οι βωμοί της φωτιάς και εμείς οι ίδιοι η εκδήλωση της Θείας Πρόνοιας, έστω κι αν είμαστε ατελείς, έστω κι αν πάσχουμε, έστω κι αν πενθούμε, έστω και αν επιλέγουμε πολλές φορές τις σκιές και τα σκοτάδια. Ακόμη και τότε, εμείς μπορούμε να γίνουμε εκείνος ο σπινθήρας που μπορεί να αποκαταστήσει και πάλι το Φώς και την θέρμη εντός μας και γύρω μας!

Με την ευκαιρία του χειμερινού ηλιοστασίου και κλείνοντας αυτή τη μικρή εισαγωγή στην λατρεία του Φωτός στον Ζωροαστρισμό, αξίζει να επισημανθεί το ενδιαφέρον που μπορεί να έχει για τον κάθε ερευνητή/μελετητή του εσωτερισμού η διερεύνηση της σχέσης ανάμεσα στον Ζωροαστρισμό, τον Εβραϊσμό, τον Χριστιανισμό και τον Μουσουλμανισμό. Πολύ δε περισσότερο με τον Χριστιανισμό που βάλλεται πανταχόθεν… μέρες που είναι…

 

Βιβλιογραφία:

https://www.zarathushtra.com/z/gatha/az/yasna33.htm 

https://el.wikipedia.org/wiki/ Ζωροαστρισμός 

https://authenticgathazoroastrianism.org/2020/03/29/ancient-varst-mansar-commentary-on-the-holiest-formula-of-zoroastrianism/

---

[1] «My oil-dried lamp and time-bewasted light shall be extinct with age and endless night;», http://shakespeare.mit.edu/richardii/full.html

[2] Το μήλο/ρόδο υπήρξε αποτελεί κεντρικό αντικείμενο στην μυθολογία και την παράδοση των λαών που ζούσαν στις στέππες της κεντρικής Ασίας και κατά περίπτωση αντιπροσωπεύει την υπέρβαση, την αναζήτηση ενός ουτοπικού ιδανικού κ.λπ., https://www.academia.edu/43520557/Η_Αγία_Σοφία_και_ο_θρύλος_της_κόκκινης_μηλιάς_στην_ελληνική_και_την_τουρκική_παράδοση

Of Gods and Men

 

81 years ago we were forced to fight a war we had never wished for. Our small country with outdated armed forces, obsolete arms and no means, had to defend itself from an empire with the most advanced military equipment at that time, and with a mighty power of hundreds of thousands heavily armed troops that they could just walk through!

There was only one answer against fascism and that answer was heard loud and clear: OXI ( = No)! Italy had ten times the fire-power of Greece and overwhelming land, air and sea superiority. But we won. We won spiritually, psychologically and practically in the extreme cold mountains and fields of Northern Epirus, nowdays in Albania. It was the first defeat of the Axis powers and the first liberation of territory captured by the Axis powers.

 

The price paid from both sides was high. Blood, sweat and tears. There is nothing good at war. No greatness, no pride, no honour! History is full of it. History is written with blood, sweat and tears...

 

We all know that people make the same mistakes again and again, because they never really learn. Sooner or later we might have to defend our small homeland from fascism and oppression - once more, and we shall prevail again, not because we have the strength or the fire-power but because we have the will to defend ourselves and what is fair and just!

 

Till then, we will be commemorating our grandfathers who fought and sacrificed themselves for our freedom, and we will be preserving their their legacy to us and to all mankind!

 

Η απάντηση στη βαρβαρότητα

 

 

 

"... Στην εποχή της αφάνταστης βαρβαρότητας, οι υπηρέτες των βαρβάρων μου ζητούν να φερθώ με "πολιτισμός" κι "ευγένεια"... Στην εποχή της βαρβαρότητας, απαντώ, μόνο οι υπηρέτες και οι δούλοι φέρονται με "πολιτισμό" κι "ευγένεια"... Οι ελεύθεροι άνθρωποι αρπάζουν τα άρματα και διώχνουν τους βάρβαρους."

- Ροβεσπιέρος

Ελευθερία - Ισότης - Αδελφότης: Σύνθημα ή όραμα;

 

Πόση δύναμη κρύβουν αυτές οι τρεις λέξεις μέσα τους και ποιά η αξία τους σήμερα;

Για τους περισσότερους από εμάς το αίτημα περί ελευθερίας, ισότητας και αδελφοσύνης είναι συνυφασμένο με την Γαλλική Επανάσταση του 1789 η οποία, αναμφισβήτητα άλλαξε την ροή της νεώτερης Ευρωπαϊκής και παγκόσμιας Ιστορίας.

Για την ιστορική αλήθεια, ακούγεται για πρώτη φορά από την βροντερή φωνή των καταπιεσμένων κι αδικημένων χωρικών της Αγγλίας, περίπου 400 χρόνια νωρίτερα. Η επανάσταση των χωρικών του 1381 είναι η πρώτη πράξη διεκδίκησης κοινωνικής και πολιτικής δικαιοσύνης στον ευρωπαϊκό χώρο και δεν είναι τυχαίο - για τους γνωρίζοντες - πως το τρίπτυχο αυτό επικαιροποιήθηκε στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης - κι όπου αλλού στη συνέχεια και με τις όποιες γνωστές παραλλαγές, σηματοδοτώντας έτσι κάθε νίκη των λαϊκών και δημοκρατικών δυνάμεων απέναντι σε κάθε μορφή τυραννίας.

Όμως, δεν έχει και τόση σημασία το πότε ειπώθηκε ή από ποιους. Σημασία έχει ότι ειπώθηκε κι έκτοτε η Ευρώπη δεν θα ήταν ποτέ ξανά η ίδια. Το σύγχρονο αστικό κοινοβουλευτικό κράτος, με την όποια του ατέλεια και με τα όποια προβλήματά του, θεμελιώθηκε πάνω στα όνειρα και τις ελπίδες των καταφρονεμένων και στο αίμα τους, που χύθηκε στους δρόμους του Παρισιού και των υπόλοιπων αστικών κέντρων της χώρας κι αν σήμερα, πολλοί είναι εκείνοι που αμφισβητούν την αξία της Γαλλικής Επανάστασης, την αμφισβητούν διότι - ξεκάθαρα - ούτε η ελευθερία βολεύει, ούτε η ισότητα είναι επιθυμητή, ούτε κι η αδελφοσύνη συγκινεί. Και δεν βολεύουν και δεν συγκινούν επειδή ελευθερία, ισότητα κι αδελφότητα, σημαίνει περιορισμό του εγώ! Σημαίνει αγάπη, σεβασμό κι αποδοχή του διπλανού μας ως εαυτόν άνευ όρων και προϋποθέσεων· όμως, με τον διπλανό μας δεν είμαστε ίσοι κι όμοιοι...

Όσοι πιστεύουμε στην ελευθερία, την ισότητα και την αδελφότητα μεταξύ των ανθρώπων, νομίζουμε πως με την Γαλλική Επανάσταση και την κάθε επανάσταση, επετεύχθη ξανά και ξανά ένας μεγάλος άθλος. Η πραγματικότητα όμως μάς απογοητεύει οικτρά. Και η μεγαλύτερη απογοήτευση έρχεται από εκείνους που φοιτούν στις τάξεις του δικαίου!

Εξαιτίας τους δεν απολαμβάνουμε πραγματική ελευθερία. Εξαιτίας τους η ισότητα, η ισονομία και η ισοπολιτεία δηλαδή είναι διαπραγματεύσιμη κι εξαιτίας τους η αδελφοσύνη κοστολογείται ανάλογα, ως εμπόρευμα. 

Ναι, η Γαλλική Επανάσταση και κάθε επανάσταση, όπου γης, επέτυχε κάτι το minimum κι αυτό είναι άξιο προσοχής και σεβασμού. Όμως, η διαχείριση αυτού του minimum δεν απέφερε τους ίδιους καρπούς για όλους.

Σε ό,τι μας αφορά, η Ευρώπη ως σύστημα κανόνων, στόχων και πολιτικών διακυβέρνησης φαίνεται πως αργά αλλά σταθερά γυρίζει πίσω στον χρόνο αλλοιώνοντας και καταργώντας κάθε ατομικό και συλλογικό δικαίωμα. Αυτή η Ευρώπη δεν έχει καμία σχέση με την Ευρώπη που οραματίστηκαν πνεύματα ελεύθερα και δημιουργικά και τώρα τιμωρούνται γι’ αυτό τους το θράσος!

Αποτύχαμε να διαχειριστούμε την κληρονομιά μας και την χάνουμε... σε φόρους...με τόκους, με πρόφαση τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια… με πιστοποιητικά, με bonus και δωροδοκίες.

Την ζωή μας την ορίζουν εκείνοι που μισούν τον άνθρωπο και χρέος μας είναι να τους ανατρέψουμε. Γι’ ακόμη μία φορά.